![\"tascam_dr_701d\"](\"https:\/\/www.ilkercanikligil.com\/wp-content\/uploads\/tascam_dr_701d.jpg\")
T\u00fcrk sinemas\u0131nda ses hep sorunludur. Son on be\u015f yirmi y\u0131lda biraz d\u00fczelse de hala konunun tam olarak \u00e7\u00f6z\u00fclemedi\u011fi a\u00e7\u0131k.<\/p>\nT\u00fcrk sinemas\u0131nda ses hep sorunludur. Son on be\u015f yirmi y\u0131lda biraz d\u00fczelse de hala konunun tam olarak \u00e7\u00f6z\u00fclemedi\u011fi a\u00e7\u0131k.<\/p>\n
Tabi hal b\u00f6yle olunca sesin k\u0131sa filmlerde daha da beter olmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz. Bir ka\u00e7 y\u0131ld\u0131r \u00f6zellikle at\u00f6lye<\/a> yaparken bu meseleye kafay\u0131 takm\u0131\u015f oldu\u011fum i\u00e7in \u00e7e\u015fitli aletler ve y\u00f6ntemler deniyordum.<\/p>\n Ses kayd\u0131nda ilk sorun tabi ki mikrofon. Ger\u00e7ekten \u00e7ok iyi mikrofonlar<\/a> binlerce dolara sat\u0131l\u0131yor fakat aslinda bunlara ihtiyac\u0131n\u0131z yok. \u0130nsan sesi konu\u015fma s\u0131ras\u0131nda (bir piyano veya keman olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in) \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir frekans aral\u0131\u011f\u0131 gerektirmiyor (100-5000 hertz aras\u0131).<\/p>\n Tabi ki 3000 dolarl\u0131k bir mikrofondan \u00e7\u0131kacak ses 150 dolarl\u0131k bir mikrofonla kaydedilenle ayn\u0131 olmaz\u00c2\u00a0ama b\u00fct\u00e7enize g\u00f6re makul bir se\u00e7im yapmakta yarar var.\u00c2\u00a0Ucuz ama g\u00f6rece iyi mikrofonlar\u0131yla bilinen Rode’un NT<\/a>\u00c2\u00a0veya biraz daha \u00fcst seviye Alman Sennheiser’in MKE600<\/a> gibi “shotgun” mikrofonlari dialog kayd\u0131 i\u00e7in \u00e7o\u011fu durumda son derece yeterli.<\/p>\n \u0130kinci sorun profesyonel b\u00fct\u00fcn ses ekipmanlar\u0131nda oldu\u011fu gibi XLR \u00e7\u0131k\u0131\u015fa sahip bu mikrofonlardan gelen sinyali kameraya kaydetmek. Ne yaz\u0131k ki yar\u0131 profesyonel kameralar\u0131n hem giri\u015fleri “mini jack” (Apple’\u0131n yok etmeye kararl\u0131 oldu\u011fu o me\u015fhur giri\u015f) hem de i\u00e7lerindeki preamp (ses y\u00fckseltici devre) iyi de\u011fil. Bu y\u00fczden \u00f6zellikle kablo uzad\u0131k\u00e7a ses kayd\u0131nda bir \u00e7ok sorun ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Ayr\u0131ca bu ba\u011flant\u0131yla mikrofonlara ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131 48V luk elektri\u011fi de yollayam\u0131yorsunuz. Kameran\u0131zda XLR giri\u015fleri yoksa ya bir “preamp” sat\u0131n alacaks\u0131n\u0131z ya da d\u0131\u015far\u0131dan kay\u0131t\u00e7\u0131 kullanacaks\u0131n\u0131z.<\/p>\n Tabi ses konusunda sonu gelmeyen bir tart\u0131\u015fma kayd\u0131n 16 bit 48 KHZ olmas\u0131n\u0131n yeterli olup olmayaca\u011f\u0131 konusu (Bir \u00e7ok kamera bu \u015fekilde kay\u0131t yap\u0131yor). \u00c2\u00a0Bu konuya d\u00f6nece\u011fim.<\/p>\n Garip olsa da asl\u0131nda en \u00e7ok bir “sopaya” (boom)<\/a> ihtiyac\u0131n\u0131z var. Tabi bu herhangi bir sopa olmasa iyi olur : ) \u00d6zellikle i\u00e7inden kablolu olanlar \u00e7ok pratik.<\/p>\n B\u00fct\u00fcn bu aletleri edinmek asl\u0131nda i\u015fin en kolay\u0131. Zor olan ondan sonra ba\u015fl\u0131yor: D\u00fczg\u00fcn bir kay\u0131t yapmak!<\/p>\n Ses kayd\u0131nda en \u00f6nemli nokta S\/N Ratio ad\u0131 verilen “sinyalin g\u00fcr\u00fclt\u00fcye oran\u0131n\u0131” ayarlamak. Peki bu ne demek?\u00c2\u00a0Burada sinyal dedi\u011fimiz \u015fey asl\u0131nda konu\u015fma oluyor. Dolay\u0131s\u0131yla konu\u015fmalar\u0131n kayd\u0131n\u0131n ortamdaki (klima, trafik, u\u00e7ak sesi, r\u00fczgar vs) ve sistemdeki (humm, buzz, hiss vs) di\u011fer g\u00fcr\u00fclt\u00fclere (noise) g\u00f6re y\u00fcksek olmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli. Aksi durumda konu\u015fma anla\u015f\u0131lmaz olacak veya sonradan \u00fczerinde i\u015flemler yap\u0131lmaya\u00c2\u00a0\u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ses metalikle\u015fecek ve bozulacakt\u0131r.<\/p>\n Y\u00fcksek bir S\/N ratio sa\u011flamak i\u00e7in\u00c2\u00a0yap\u0131lacak \u00fc\u00e7 temel \u015fey var:<\/p>\n 1- Ortamdaki klima, TV vs gibi g\u00fcr\u00fclt\u00fcleri yok etmek. Pencereleri kapatmak, sessiz ayakkab\u0131lar giymek ve ekibin mutlak sessizli\u011fini sa\u011flamak.<\/p>\n 2 – Ortam \u00e7ok g\u00fcr\u00fclt\u00fcl\u00fcyse yaka mikrofonu (Lavalier) kullanmak: Bunlar do\u011falar\u0131 gere\u011fi d\u0131\u015f g\u00fcr\u00fclt\u00fclere daha az duyarl\u0131lar ama kabloyu ve kendilerini gizlemeniz gerekiyor.<\/p>\n 3- En \u00f6nemlisi: Shotgun diye an\u0131lan mikrofonu oyunculara tutabilece\u011finiz en yak\u0131n mesafede tutmak. Fakat bunu ayn\u0131 zamanda kameraya da g\u00f6r\u00fcnmeden yapmak durumundas\u0131n\u0131z. Ayr\u0131ca yukar\u0131da s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fim mikrofonlar \u00f6nlerine \u00e7ok duyarl\u0131yken yandan veya arkadan gelen seslere daha duyars\u0131zlar. Bu da yanl\u0131\u015f a\u00e7\u0131yla\u00c2\u00a0tutman\u0131z\u00c2\u00a0halinde k\u00f6t\u00fc bir ses kayd\u0131na yol a\u00e7\u0131yor.\u00c2\u00a0 Ayr\u0131ca bulundu\u011funuz ortamda “reverb” (yank\u0131 veya yans\u0131ma) fazlaysa bo\u015f duvarlardan d\u00f6nen ikincil sesler kayd\u0131 etkileyece\u011fi\u00c2\u00a0i\u00e7in ses battaniyeleri kullanman\u0131z gerekebilir.<\/p>\n Sahnede iki veya daha fazla ki\u015fi varsa dialogu do\u011fru takip edebilmeniz ve bunu yaparken de g\u00fcr\u00fclt\u00fc \u00e7\u0131karmaman\u0131z, g\u00f6r\u00fcnmemeniz ve mikrofonu titretmemeniz gerekiyor. Kamera da hareket halindeyse i\u015finiz daha da g\u00fc\u00e7le\u015fiyor.<\/p>\n \u0130\u015fte basit gibi g\u00f6r\u00fcnen bir “sopa tutma i\u015fi” asl\u0131nda son derece zor\u00c2\u00a0bir meslek. Normalde profesyonel\u00c2\u00a0bir film setinde bir “Boom Operator” ve ayr\u0131ca bir de “Production Mixer” bulunur. Bu ikinci ki\u015finin g\u00f6revi ses kayd\u0131n\u0131n (veya kay\u0131tlar\u0131n\u0131n) y\u00fcksekli\u011fini takip etmektir. Daha dar b\u00fct\u00e7eniz varsa bazen “Boom Operator” ayn\u0131 zamanda “mikserlik” de yapmak durumunda kalabilir veya kameraman ses kayd\u0131na bakabildi\u011fi kadar bakar (Tabi bu iyi bir se\u00e7enek de\u011fil)<\/p>\n Ses kayd\u0131n\u0131n y\u00fcksekli\u011fi elbette yukar\u0131da bahsetti\u011fim S\/N Ratio a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritik. Y\u00fcksekli\u011fi asla belli bir seviyenin \u00fcst\u00fcne (clipping) ve alt\u0131na gitmeyecek \u015fekilde ayarlaman\u0131z gerekiyor. \u00d6zellikle “dinamik aral\u0131\u011f\u0131” geni\u015f bir sahnede (\u00f6rne\u011fin oyuncular\u0131n aniden ba\u011f\u0131r\u0131p sonra f\u0131s\u0131ldad\u0131klar\u0131 bir sahne) i\u015fler son derece\u00c2\u00a0zor hale gelebiliyor.<\/p>\n K\u0131saca aslen ekipmandan \u00e7ok o ekipman\u0131n do\u011fru kullan\u0131m\u0131 \u00f6nemli.<\/p>\n Profesyonel sinemada kameran\u0131n \u00fczerine kay\u0131t yap\u0131lmaz (yap\u0131lsa da pek kullan\u0131lmaz). Bunun yerine “Double System Sound” (\u0130kili Ses) ad\u0131 verilen bir teknik kullan\u0131l\u0131r: Yani ses ayr\u0131 bir aletle ayr\u0131 bir ortama kaydedilir. Tabi bu da sonradan seslerin e\u015flenmesi (sync) sorununu ortaya \u00e7\u0131kar\u0131r.<\/p>\n Bu e\u015fleme meselesiyle u\u011fra\u015fmamak i\u00e7in d\u0131\u015fardan kay\u0131t\u00e7\u0131lara pek s\u0131cak bakm\u0131yordum ve Juicedlink’in bir preamfisini<\/a> kullan\u0131yordum ama bir ka\u00e7 ay \u00f6nce yukar\u0131da g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz Tascam DR-701D<\/a>‘yi Oktostore<\/a>‘dan sat\u0131n ald\u0131m.<\/p>\n Bu aletin fikrimi de\u011fi\u015ftirmesinde en \u00f6nemli etken d\u00fcnyada ilk defa bir kay\u0131t\u00e7\u0131n\u0131n HDMI sayesinde kameraya\u00c2\u00a0ba\u011flan\u0131p timecode bilgisini alman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra siz kayda bas\u0131nca kayda girmesi, \u00e7\u0131k\u0131nca\u00c2\u00a0\u00e7\u0131kmas\u0131yd\u0131. Buna ek olarak yeni kurgu yazilimlari e\u015fleme i\u015fini neredeyse otomatik hale getirdi.<\/p>\n D\u00f6rt ayr\u0131 kanaldan (giri\u015ften) 24 bit 192 KHZ kay\u0131t yapabilen DR701d bu boyut ve fiyat aral\u0131\u011f\u0131nda timecode i\u015fleyebilen ilk \u00fcr\u00fcn. Yani kameradan HDMI ba\u011flant\u0131s\u0131 yaparsan\u0131z g\u00f6r\u00fcnt\u00fc ile ses ayn\u0131 timecode verisine sahip oluyor. Bu daha \u00f6nce ancak \u00e7ok \u00fcst d\u00fczey aletlerde g\u00f6r\u00fclen bir \u00f6zellikti.<\/p>\n DR 701D\u00c2\u00a0ayn\u0131 anda HDSLR’a da \u00e7\u0131kt\u0131 veriyor. B\u00f6ylece hem kameran\u0131n \u00fczerine hem SD karta\u00c2\u00a0kay\u0131t yapm\u0131\u015f oluyorsunuz. Kameradaki 16bit\/48Khz’den farkl\u0131 olarak 24 bit 192 khz kaydetti\u011fim dialoglarda ilk dinleyi\u015fte ciddi bir fark g\u00f6rmedim ama hem sorunlu seslerin d\u00fczeltilmesinde i\u015fe yar\u0131yor hem de yedek oluyor.<\/p>\n \u00d6zellikle 4 ayr\u0131 mikrofondan ses kaydetmek gibi i\u015flere girecekseniz tabi yararl\u0131 bir alet. Ayr\u0131ca kameradan ba\u011f\u0131ms\u0131z bir kay\u0131t\u00e7\u0131ya sahip olmak pratik olarak da bazen i\u015fe yar\u0131yor. Aletin tek k\u00f6t\u00fc yan\u0131 \u00fczerindeki “Limiter” in (s\u0131n\u0131rlay\u0131c\u0131) ne yaz\u0131k ki analog de\u011fil say\u0131sal olmas\u0131. Analog s\u0131n\u0131rlay\u0131c\u0131lar \u015fimdilik sadece\u00c2\u00a0Sound Devices<\/a> gibi \u00fcst seviye kay\u0131t\u00e7\u0131larda oluyor. Bunlar\u0131n da fiyatlar\u0131 Tascam’\u0131n 7-8\u00c2\u00a0kat\u0131na yakla\u015f\u0131yor!<\/p>\n Tabi \u00e7ekim i\u015fin sadece bir k\u0131sm\u0131. Sorunlu sesler her zaman oluyor. Bunlar\u0131n bir tak\u0131m filtrelerle d\u00fczeltilmesi veya yeniden kaydedilmesi (ADR), foley, efekt ve m\u00fcziklerin eklenmesi ve iyi bir miksaj yap\u0131lmas\u0131 \u015fart. \u00c7ekimin hemen sonras\u0131nda a\u00e7\u0131\u011fa al\u0131nacak ses kay\u0131tlar\u0131 (wild lines) da hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n K\u0131saca ba\u011f\u0131ms\u0131z filmciler ve k\u0131sac\u0131lar i\u00e7in g\u00fczel zamanlarday\u0131z! Kameralara deli gibi yat\u0131r\u0131m yapmak ve her y\u0131l geri d\u00fc\u015fmek yerine sese yat\u0131r\u0131m yapmak filmlerinizin kalitesini ciddi \u015fekilde artt\u0131racakt\u0131r. Zira filminiz ne kadar iyi g\u00f6r\u00fcn\u00fcrse g\u00f6r\u00fcns\u00fcn sesleri anla\u015f\u0131lm\u0131yorsa veya amat\u00f6rse b\u00fct\u00fcn etki yok olacakt\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" T\u00fcrk sinemas\u0131nda ses hep sorunludur. Son on be\u015f yirmi y\u0131lda biraz d\u00fczelse de hala konunun tam olarak \u00e7\u00f6z\u00fclemedi\u011fi a\u00e7\u0131k. Tabi hal b\u00f6yle olunca sesin k\u0131sa filmlerde daha da beter olmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz. Bir ka\u00e7 y\u0131ld\u0131r \u00f6zellikle at\u00f6lye yaparken bu meseleye kafay\u0131 takm\u0131\u015f oldu\u011fum i\u00e7in \u00e7e\u015fitli aletler ve y\u00f6ntemler deniyordum. Ses kayd\u0131nda ilk sorun tabi ki mikrofon. … Devam\u0131n\u0131 oku<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-3394","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ilkercanikligil.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3394","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ilkercanikligil.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ilkercanikligil.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ilkercanikligil.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ilkercanikligil.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3394"}],"version-history":[{"count":18,"href":"https:\/\/ilkercanikligil.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3394\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3414,"href":"https:\/\/ilkercanikligil.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3394\/revisions\/3414"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ilkercanikligil.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3394"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ilkercanikligil.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3394"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ilkercanikligil.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3394"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}