![\"log\"](\"https:\/\/www.ilkercanikligil.com\/wp-content\/uploads\/log.jpg\")
(Ba\u015fl\u0131ktan anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere bu teknik bir yaz\u0131d\u0131r.)<\/p>\n(Ba\u015fl\u0131ktan anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere bu teknik bir yaz\u0131d\u0131r.)<\/p>\n
Yaz\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda son y\u0131llarda video d\u00fcnyas\u0131nda pek moda olan baz\u0131 terimler var. G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm kadar\u0131yla gen\u00e7ler ve merakl\u0131lar (ve hatta bazen film sekt\u00f6r\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015fanlar) i\u00e7in bu terimlerin ne demek oldu\u011fu tam olarak a\u00e7\u0131k de\u011fil. Sony A7SII ile oynarken benim de kafamda baz\u0131 sorular ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.: Bug\u00fcne kadar LOG \u00e7eken bir kamerayla ilgilenmemi\u015ftim.<\/p>\n
K\u0131saca \u00f6zetlemeye \u00e7al\u0131\u015fay\u0131m.<\/p>\n
Say\u0131sal video kameralar CCD veya CMOS ad\u0131 verilen alg\u0131lay\u0131c\u0131lar\u0131 kullan\u0131r. Bunlar piksel ad\u0131 verilen haznelerden olu\u015fur ve her bir hazne \u00fczerine d\u00fc\u015fen \u0131\u015f\u0131k oran\u0131nda elektrik sinyali \u00fcretir. Bir alg\u0131lay\u0131c\u0131da ne kadar \u00e7ok hazne oldu\u011fu genelde Megapiksel olarak ifade ediliyor. Bug\u00fcn\u00fcn video kameralar\u0131 genelde yakla\u015f\u0131k 4000*2160\u00c2\u00a0hazne i\u00e7eriyor.<\/p>\n
<\/p>\n
Bu haznelerin \u00fczerlerine d\u00fc\u015fen \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 elektriksel de\u011fere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yledim. Fakat bu sinyal (veri) hen\u00fcz “video” de\u011fildir (Yani izlenemez). \u0130zlenebilir olmas\u0131 (yani videoya d\u00f6n\u00fc\u015fmesi i\u00e7in) bir i\u015flemden ge\u00e7mesi gerekir.<\/p>\n
Bir ba\u015fka sorun da \u015fudur: E\u011fer renkli g\u00f6r\u00fcnt\u00fc \u00fcretmek istiyorsak alg\u0131lay\u0131c\u0131 sadece parlakl\u0131k farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 de\u011fil renkleri de ay\u0131rt etmek\u00c2\u00a0zorundad\u0131r. Oysa bu her bir piksel i\u00e7in asl\u0131nda \u00fc\u00e7 alt piksel (sub pixel) olmas\u0131n\u0131 gerektirirdi. Yani 12MP lik kameran\u0131z\u0131n ger\u00e7ekten 12 MP lik g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler \u00fcretebilmesi i\u00e7in asl\u0131nda 36 MP hazneye sahip olmas\u0131 gerekirdi. Kodak m\u00fchendisi Bryce Bayer sayesinde bu b\u00f6yle de\u011fil ve y\u0131llard\u0131r 12 MP lik alg\u0131lay\u0131c\u0131lardan 12 MP’lik g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler elde edebiliyoruz (asl\u0131nda bu da tam do\u011fru de\u011fil ama neyse!).<\/p>\n
Burada tahmin edebilece\u011finiz gibi matematiksel bir hile var. Sevgili Bryce her bir pikselin \u00f6n\u00fcne bir renk filtresi yerle\u015ftirme fikrini bulmu\u015ftu. Bu filtreler tahmin edece\u011finiz gibi R G B (K\u0131rm\u0131z\u0131, Mavi ve Ye\u015fil) renklerindeydi. Fakat i\u015fleri daha da kar\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in filtreler e\u015fit de de\u011fildi. Yani her sekiz\u00c2\u00a0piksel grubu i\u00e7in 4 adet ye\u015fil, 2 adet k\u0131rm\u0131z\u0131 ve 2 adet mavi filtre vard\u0131 (4:2:2 terimini hat\u0131rlayan var m\u0131? : )<\/p>\n
K\u0131saca alg\u0131lay\u0131c\u0131lar asl\u0131nda eksik g\u00f6r\u00fcnt\u00fc olu\u015ftururlar. Bu eksik g\u00f6r\u00fcnt\u00fcn\u00fcn matematiksel bir y\u00f6ntemle\u00c2\u00a0“Debayer” haline getirilmesi gerekir (Canikligillikten Ar\u0131nd\u0131rma diye bir terim olsa ilgin\u00e7 olmaz m\u0131yd\u0131!)<\/p>\n
Bu i\u015flem sonunda alg\u0131lay\u0131c\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcnt\u00fc verisi izlenebilir bir video haline gelebilecektir. Bu i\u015f\u00c2\u00a0yap\u0131l\u0131rken\u00c2\u00a0tabi ba\u015fka \u015feyler de yap\u0131l\u0131r: Beyaz ayar\u0131 hesaplan\u0131r (sonu\u00e7 olarak beyaz ayar\u0131 hangi rengin y\u00fczde ka\u00e7 etki edece\u011fi hesab\u0131d\u0131r), keskinle\u015ftirme yap\u0131l\u0131r, renk uzay\u0131 belirlenir, moir\u00c3\u00a9 giderilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r, gamma d\u00fczeltmesi yap\u0131l\u0131r, karlanma azalt\u0131l\u0131r\u00c2\u00a0vs vs.<\/p>\n
Burada \u00f6nemli olan \u015fu: Elimizde bir veri var (g\u00f6r\u00fcnt\u00fc verisi) bunu izlenebilir k\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Bunu yaparken asl\u0131nda bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fcy\u00fc nerede izleyece\u011fimizi de bilmemiz gerekir. \u00d6rne\u011fin TV’de seyredecekseniz ba\u015fka, sinemada izleyecekseniz ba\u015fka bir hesaplama y\u00f6ntemi s\u00f6z konusu olacakt\u0131r (zira sinema g\u00f6stericilerinin kulland\u0131klar\u0131 renk geni\u015fli\u011fi TV’dekinden y\u00fcksektir).<\/p>\n
\u0130\u015fte b\u00fct\u00fcn bu hesaplamalar\u0131n yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131<\/strong> kay\u0131t \u015fekline RAW deniyor. Foto\u011fraf\u00e7\u0131lar bunu uzun y\u0131llard\u0131r kullan\u0131yorlar ancak videocular hala al\u0131\u015famad\u0131. Nedeni de basit: RAW video \u00e7ok yer tutuyor ve izlenebilmesi i\u00e7in mutlaka iyi bir bilgisayarda i\u015flenmesi gerekiyor ve RAW \u00e7ekebilen kamera say\u0131s\u0131 hala az. RED ilk g\u00fcnden beri RAW \u00e7ekiyor. Alexa san\u0131r\u0131m hala kendi \u00fcst\u00fcnde RAW kay\u0131t yapam\u0131yor ama d\u0131\u015far\u0131 RAW verebiliyor. Blackmagic RAW \u00e7ekiyor, bir de emektar 5D MK III ufak bir hack sayesinde RAW video \u00e7ekebiliyor. Yukar\u0131daki kareler 5D MK III ile \u00fcretilmi\u015f bir 14 bit s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f RAW verinin de\u011fi\u015fik yorumlar\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n “Olabilecek en iyi kay\u0131t y\u00f6ntemi kesinlikle RAW’dur” diyebiliriz \u00e7\u00fcnk\u00fc bu formatta kamera \u00e7ekim an\u0131nda alg\u0131lay\u0131c\u0131n\u0131n \u00fcretti\u011fi\u00c2\u00a0veriyi hi\u00e7 dokunmadan ad\u0131 \u00fcst\u00fcnde HAM\u00c2\u00a0olarak kaydeder. (Tabi \u00f6rne\u011fin RED bu veriyi s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131yor ama bunun sonu\u00e7 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcy\u00fc etkilemedi\u011fini iddia ediyor. Yani \u00f6zetle RAW kay\u0131t da s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f (compressed) veya s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f (uncompressed) olabilir. \u0130kisi birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z \u015feylerdir.)<\/p>\n Yukar\u0131da anlatt\u0131klar\u0131m\u0131 anlad\u0131ysan\u0131z zaten Bayer y\u00f6nteminin de bir t\u00fcr s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma<\/strong> oldu\u011funu fark etmi\u015f olmal\u0131s\u0131n\u0131z.<\/p>\n Sonu\u00e7 RAW’un hay\u0131rl\u0131 bir \u015fey oldu\u011fu a\u00e7\u0131k. Peki ama Log<\/strong> ne demek?<\/p>\n RAW hay\u0131rl\u0131 olmakla birlikte \u00e7ok yer tuttu\u011fu ve zahmetli oldu\u011fu i\u00e7in genelde video kamera \u00fcreticileri ve kullan\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan tercih edilmiyor. H\u0131z\u0131n en \u00f6nemli de\u011fer oldu\u011fu bir d\u00fcnyada kimse RAW dosyalarla u\u011fra\u015fmak istemez. Bu y\u00fczden Canon, Sony, Arri gibi firmalar klasik video bilgisini kaydetmenin daha etkili bir yolunu bulmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar.<\/p>\n Son 10 y\u0131lda alg\u0131lay\u0131c\u0131lar \u00e7ok geli\u015fti. Oysa g\u00f6sterim sistemleri neredeyse hi\u00e7 geli\u015fmedi. HD denilen \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fck art\u0131\u015f\u0131 bununla ilgili de\u011fil burada daha \u00e7ok ton aral\u0131\u011f\u0131ndan bahsediyoruz. Bug\u00fcn\u00fcn alg\u0131lay\u0131c\u0131lar\u0131 14 – 16 bit derinli\u011finde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Oysa neredeyse b\u00fct\u00fcn g\u00f6sterim sistemleri 8 bit derinli\u011finde… Bu durumda kamera \u00fcreticileri bir m\u00fchendislik sorunu ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131: “16 bitlik bir sensorden gelen veriyi 8 bitlik bir g\u00f6sterim sistemine g\u00f6re uyarlamak!”. Tabi ne yaparsan\u0131z yap\u0131n b\u00f6yle bir sorunu tam olarak a\u015famazs\u0131n\u0131z. Bu 1 litrelik bir \u015fi\u015feye 2 litre su koymaya \u00e7al\u0131\u015fmak kadar bo\u015f bir \u00e7aba gibi g\u00f6r\u00fcnebilir.<\/p>\n Ne var ki bu \u015firketler bunu k\u0131smen ba\u015fard\u0131lar: \u0130\u015fte bu y\u00f6ntemin ad\u0131 LOG. Arri buna “Log-c”, Canon “Canon Log”, Sony de “Slog” adini veriyor.<\/p>\n Bunlar temelde nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor? Bunu a\u00e7\u0131klayabilmek i\u00e7in daha da teknik konu\u015fmam gerekecek ama ba\u015fka \u00e7arem yok.<\/p>\n Modern bir alg\u0131lay\u0131c\u0131n\u0131n en siyahtan en beyaza kaydedebildi\u011fi farkl\u0131 ton say\u0131s\u0131 eskisinden epey fazla. Oysa bunu Rec 709 ad\u0131 verilen TV video standard\u0131na \u00e7evirirken \u00f6zellikle \u00f6zellikle\u00c2\u00a0\u00fcst u\u00e7larda bir \u00e7ok ton bilgisi yok oluyordu. K\u0131saca \u00c2\u00a0alg\u0131lay\u0131c\u0131 tam verimli kullan\u0131lmam\u0131\u015f oluyordu.<\/p>\n Bunu a\u015fmak i\u00e7in Log y\u00f6nteminde kamera zorunlu olarak alg\u0131lay\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck aral\u0131\u011f\u0131 kullanabilece\u011fi ASA seviyesine \u00e7ekiliyor (\u00d6rne\u011fin Sony A7SII i\u00e7in 1600 ASA) b\u00f6ylece alg\u0131lay\u0131c\u0131 13- 14 fstopluk b\u00fct\u00fcn dinamik aral\u0131\u011f\u0131n\u0131 kullanabilir oluyor. Buna ek olarak gelen sinyaller logaritmik olarak kaydediliyor. Yani g\u00f6r\u00fcnt\u00fc verisi bir e\u011fri ile \u00e7arp\u0131l\u0131yor. Bu e\u011fri alt ve \u00fcst u\u00e7larda daha az etki ederken ortada\u00c2\u00a0daha \u00e7ok etki ediyor. Bu da g\u00f6r\u00fcnt\u00fcn\u00fcn “flat” olmas\u0131na yol a\u00e7ar: Yani siyah olmayan gri tonlar ve beyaza \u00e7ok yak\u0131n ama beyaz olmayan bir \u00e7ok ara ton…<\/p>\n Burada ama\u00e7 yukar\u0131da dedi\u011fim gibi alg\u0131lay\u0131c\u0131n\u0131n kaydedebildi\u011fi en \u00e7ok tonu kaydetmektir. Yaln\u0131z tabi log g\u00f6r\u00fcnt\u00fc seyredilmesi zevksiz, rengi az, siyahs\u0131z, beyazs\u0131z bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcd\u00fcr. \u0130zlenmek i\u00e7in de\u011fil renk d\u00fczenleme i\u015finde esneklik sa\u011flamak i\u00e7in \u00fcretilmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla \u00e7ekim s\u0131ras\u0131nda da renkleri sonu\u00e7 hallerine daha yak\u0131n g\u00f6rebilmeniz\u00c2\u00a0gerekir. I\u015f\u0131k ayarlar\u0131n\u0131 LOG g\u00f6r\u00fcnt\u00fcye bakarak yapmamal\u0131s\u0131n\u0131z!<\/p>\n \u0130\u015fte burada LUT terimi ortaya \u00e7\u0131kar. “Look Up Table” kelimelerinin k\u0131saltmas\u0131 olan bu y\u00f6ntem LOG\u00c2\u00a0olarak \u00fcretilen\u00c2\u00a0g\u00f6r\u00fcnt\u00fcy\u00fc ne \u015fekilde g\u00f6rmek istiyorsak o \u015fekilde g\u00f6sterir ama yine\u00c2\u00a0LOG\u00c2\u00a0olarak kaydeder. K\u0131saca LUT sadece bir izleme arac\u0131d\u0131r sette… 2D LUT sadece parlakl\u0131k de\u011ferleriyle ilgilenir. 3D LUT lar ise hem parlakl\u0131k hem de renkle ilgilenir.<\/p>\n Tabi \u00e7ekti\u011finiz bu LOG g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri sonradan renk d\u00fczenlemeye sokacaksan\u0131z yine de\u011fi\u015fik haz\u0131r LUT’lar kullanabilirsiniz. Hatta kendiniz LUT yaratabilirsiniz.<\/p>\n Bir yanl\u0131\u015f alg\u0131 da Log \u00e7ekmenin daha fazla g\u00fcr\u00fclt\u00fc (noise) i\u00e7eren g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler \u00fcretece\u011fine olan inan\u00e7. Oysa bu do\u011fru de\u011fil. Bir alg\u0131lay\u0131c\u0131n\u0131n sinyal g\u00fcr\u00fclt\u00fc oran\u0131 (SN Ratio) zaten sabit \u015fekilde bellidir. Log olarak kaydetti\u011finiz malzemeyi LUT koymadan izledi\u011finizde elbette koyu tonlar daha fazla g\u00fcr\u00fclt\u00fc i\u00e7erecektir ancak bunlar\u0131n renk d\u00fczenlemesi s\u0131ras\u0131nda zaten siyah\u0131n i\u00e7inde g\u00f6m\u00fcl\u00fcp gitmesi beklenir. Tabi pozlama hatas\u0131 yapm\u0131\u015fsan\u0131z bu durum vahim hale gelebilir.<\/p>\n S\u00f6z\u00fcn \u00f6z\u00fc renk d\u00fczenleme yapmayacaksan\u0131z ve ne yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131zdan emin de\u011filseniz Log’a bula\u015fmamakta fayda var. Zira Log \u00e7ekerken pozlama ilkeleri de de\u011fi\u015fiyor. Her firman\u0131n log e\u011frisi i\u00e7in ayr\u0131 pozlama ilkeleri var. Daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgi i\u00e7in google a sormakta fayda var.<\/p>\n Yaz\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcndeki resimlerde ayni verinin de\u011fi\u015fik yorumlar\u0131n\u0131 inceleyebilirsiniz. \u0130lki yani lineer olan asl\u0131nda alg\u0131lay\u0131c\u0131n\u0131n g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" (Ba\u015fl\u0131ktan anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere bu teknik bir yaz\u0131d\u0131r.) Yaz\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda son y\u0131llarda video d\u00fcnyas\u0131nda pek moda olan baz\u0131 terimler var. G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm kadar\u0131yla gen\u00e7ler ve merakl\u0131lar (ve hatta bazen film sekt\u00f6r\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015fanlar) i\u00e7in bu terimlerin ne demek oldu\u011fu tam olarak a\u00e7\u0131k de\u011fil. Sony A7SII ile oynarken benim de kafamda baz\u0131 sorular ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.: Bug\u00fcne kadar LOG \u00e7eken … Devam\u0131n\u0131 oku<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-3208","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ilkercanikligil.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3208","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ilkercanikligil.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ilkercanikligil.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ilkercanikligil.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ilkercanikligil.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3208"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/ilkercanikligil.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3208\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3494,"href":"https:\/\/ilkercanikligil.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3208\/revisions\/3494"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ilkercanikligil.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3208"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ilkercanikligil.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3208"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ilkercanikligil.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3208"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}