{"id":2954,"date":"2014-12-18T11:25:45","date_gmt":"2014-12-18T08:25:45","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ilkercanikligil.com\/?p=2954"},"modified":"2014-12-18T11:30:22","modified_gmt":"2014-12-18T08:30:22","slug":"lik-fenomeni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ilkercanikligil.me\/index.php\/2014\/12\/18\/lik-fenomeni\/","title":{"rendered":"Lik Fenomeni"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/www.ilkercanikligil.com\/wp-content\/uploads\/lik_phantom.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-2957\" src=\"https:\/\/www.ilkercanikligil.com\/wp-content\/uploads\/lik_phantom.jpg\" alt=\"lik_phantom\" width=\"500\" height=\"334\" \/><\/a>Ge\u00e7en haftan\u0131n e\u011flenceli sanat olay\u0131 Peter Lik f\u0131rt\u0131nas\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p>Peter Lik??i tesad\u00fcfen ge\u00e7en y\u0131l ke\u015ffetmi\u015ftim: \u00d6zetle kendisi Amerika??da onlarca galerisi (kendine ait galerileri) olan Avustralyal\u0131 bir manzara foto\u011fraf\u00e7\u0131s\u0131. \u00c7ekti\u011fi foto\u011fraflar geli\u015fmi\u015f stok foto\u011fraf d\u00fczeyinde: A\u015f\u0131r\u0131 derecede renkli bir tak\u0131m manzara foto\u011fraflar\u0131 bunlar. \u00c2\u00a0Lik \u00e7o\u011fu foto\u011fraf\u0131ndan 950 edisyon yap\u0131yor (evet 950!) ve bunlar\u0131 binlerce dolara sat\u0131yor. Dedi\u011fim gibi ge\u00e7en sene kendisini ke\u015ffedip \u015fa\u015f\u0131rm\u0131\u015ft\u0131m. \u0130nternet??te biraz aray\u0131nca hafif yollu bir ?\u00e7arpan?\u009d oldu\u011fu sonucuna varm\u0131\u015ft\u0131m.<\/p>\n<p>Elbette bir tak\u0131m insanlar evlerine ve i\u015fyerlerine manzara foto\u011fraflar\u0131 asmak istiyor olabilirler. Bunun i\u00e7in onlar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmseyemeyiz ve k\u0131zamay\u0131z. Bu ama\u00e7 i\u00e7in de Lik??in foto\u011fraflar\u0131 uygun olabilir. Bana g\u00f6re de fazla renkli ve cilal\u0131lar ama yine de yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fi tamamen k\u00fc\u00e7\u00fcmsemek yanl\u0131\u015f olur. O foto\u011fraflar\u0131 \u00e7ekmek epey emek isteyen bir \u015fey ve Instagram??da filtrelere abanmak kadar kolay de\u011fil ama yine de \u015fi\u015firilmi\u015f bir fiyat politikas\u0131 oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131 ve kendisine ?master photographer?\u009d demesi ilgin\u00e7 gelmi\u015fti.<\/p>\n<p>\u015euradaki <a href=\"http:\/\/www.youtube.com\/watch?v=lnCnhqWgtW0\">videodan<\/a> Peter??in nas\u0131l biri oldu\u011funu g\u00f6rebilirsiniz. Kendini \u00e7ok \u00f6nemsese de bence sevimli say\u0131labilir.<\/p>\n<p>Bu tuhaf Avustralyal\u0131 ge\u00e7en hafta d\u00fcnyan\u0131n en pahal\u0131 foto\u011fraf\u0131n\u0131 satm\u0131\u015f oldu\u011fu haberiyle sanat d\u00fcnyas\u0131n\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131rd\u0131. B\u00f6ylece Andreas Gursky??nin ?<a href=\"http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Rhein_II\">Rhein II<\/a>?\u009d adl\u0131 foto\u011fraf\u0131 4.5 milyon dolarl\u0131k\u00c2\u00a0rekoru kaybetmi\u015f oluyordu.<\/p>\n<p>Gursky??nin ifade etti\u011fi her \u015feyin tam tersi olabilecek birinin bu seviyede i\u015f satmas\u0131 sanat d\u00fcnyas\u0131n\u0131n kabul edemeyece\u011fi bir \u015feydi.\u00c2\u00a0<a href=\"http:\/\/www.theguardian.com\/artanddesign\/jonathanjonesblog\/2014\/dec\/10\/most-expensive-photograph-ever-hackneyed-tasteless\">\u015eu yaz\u0131da<\/a>\u00c2\u00a0Guardian??\u0131n sanat ele\u015ftirmenlerinden biri Lik??in ?Otel kalitesindeki?\u009d foto\u011fraf\u0131n\u0131n 6.5 milyon dolar etmesiyle dalga ge\u00e7ti ve f\u0131rsat bu f\u0131rsat deyip ?foto\u011fraf\u0131n zaten sanat olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve hi\u00e7 bir zaman olamayaca\u011f\u0131n\u0131?\u009d yaz\u0131verdi. Sonra ba\u015fka bir Guardian yazar\u0131 buna <a href=\"http:\/\/www.theguardian.com\/artanddesign\/2014\/dec\/11\/photography-is-art-sean-ohagan-jonathan-jones\">cevap<\/a>\u00c2\u00a0verdi ve ?Foto\u011fraf sanatt\u0131r, sanat kalacakt\u0131r?\u009d \u015feklinde bir slogan att\u0131. Martin Parr ?Lik??in ticari olarak ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011funu?\u009d kabul etse de ?sanat d\u00fcnyas\u0131nda asla yeri olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131?\u009d belirtti (Parr en fazla 7000 pound??a foto\u011fraf satabiliyormu\u015f)<\/p>\n<p>\u00d6zetle y\u0131llard\u0131r duymad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ?foto\u011fraf sanat m\u0131d\u0131r??\u009d sa\u00e7mal\u0131\u011f\u0131\u00c2\u00a0yeniden g\u00fcndeme geldi (Y\u0131llar \u00f6nce Nazif Top\u00e7uo\u011flu ?\u0130yi Foto\u011fraf Nas\u0131l Oluyor Yani??\u009d adl\u0131 kitab\u0131nda ?Bu soru lisanen yanl\u0131\u015ft\u0131r?\u009d diyerek konuyu kapatm\u0131\u015ft\u0131 asl\u0131nda.) Ayr\u0131ca\u00c2\u00a0sanat\u0131n parayla ili\u015fkisi tekrar karman \u00e7orman oldu.<\/p>\n<p>Her ne kadar ben de Lik??i bir sanat\u00e7\u0131 olarak g\u00f6rmesem de bu konu tart\u0131\u015f\u0131l\u0131rken\u00c2\u00a0bir s\u00fcredir g\u00f6zledi\u011fim sanat d\u00fcnyas\u0131n\u0131n\u00c2\u00a0temel\u00c2\u00a0hastal\u0131\u011f\u0131 yeniden dikkatimi \u00e7ekti: Sanat d\u00fcnyas\u0131nda ?g\u00fczel?\u009d en korkulan \u015feydir. Bir ?i\u015f?\u009d (biliyorsunuz her sanat \u00fcr\u00fcn\u00fc bir ?i\u015ftir?\u009d!) e\u011fer biraz renkliyse veya grafik olarak \u00e7ekiciyse yand\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131n resmidir. Dekoratif olmak en b\u00fcy\u00fck g\u00fcnaht\u0131r! Oysa \u00f6rne\u011fin Gursky??nin i\u015fleri de bir noktada son derece grafik ve dekoratif. \u015eahsen ben evimde bir Gursky olsun isterdim ama 4.5 milyon dolar\u0131m olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu hevesimden vaz ge\u00e7mek durumunday\u0131m : )<\/p>\n<p>Bir k\u00fcrat\u00f6r bana da ?i\u015fleriniz \u00e7ok g\u00fczel, bu k\u00f6t\u00fc bir \u015fey?\u009d demi\u015fti bir seferinde.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bu garabeti bir yana b\u0131rak\u0131rsak foto\u011fraf\u0131n ve genel olarak sanat\u0131n zor durumda oldu\u011funu kabul etmemiz gerek. Lik bence de\u011fersiz olsa da sanat d\u00fcnyas\u0131n\u0131n da ondan \u00e7ok farkl\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum. Asl\u0131nda konu bir iktidar m\u00fccadelesinden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fil: Martin Parr ve (onun i\u00e7inde oldu\u011funu gururla s\u00f6yledi\u011fi ?sanat d\u00fcnyas\u0131?\u009d) asl\u0131nda ?zaman\u0131n ruhunu biz belirleriz ve neyin sanat olup neyin olmad\u0131\u011f\u0131na biz karar veririz?\u009d demek istiyor. Lik ise b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla bununla hi\u00e7 ilgilenmiyor ve asl\u0131nda bence dalga ge\u00e7iyor (do\u011frusu sat\u0131\u015f\u0131n ger\u00e7ek oldu\u011funu bile sanm\u0131yorum).<\/p>\n<p>Lik??in foto\u011fraflar\u0131 de\u011fersiz ve kli\u015fe olabilir ama ayn\u0131 \u015fekilde ?sanat?\u009d say\u0131lan bir \u00e7ok foto\u011fraf\u0131n da benzer \u015fekilde kli\u015fe oldu\u011funu unutmamak gerek. Bunlar\u0131n tek fark\u0131 Lik??in tam tersi y\u00f6nde olmalar\u0131: Renkleri \u00f6zellikle soluk, grafik olarak bilin\u00e7li olarak \u00f6zensiz, sosyal meselelerle fazla ilgili ve asl\u0131nda bir \u015fey dermi\u015f gibi yap\u0131p hi\u00e7 bir \u015fey demeyen bir s\u00fcr\u00fc <a href=\"https:\/\/artsy.net\/artwork\/martin-parr-series-from-a-to-b\">foto\u011fraf<\/a> var.<\/p>\n<p>Ne yalan s\u00f6yleyeyim iki taraf\u0131n da kar\u015f\u0131s\u0131nda olmakla birlikte Lik bana b\u00fct\u00fcn ticari manip\u00fclasyonuyla daha Amerikan, daha saf ve samimi geliyor. Parr??\u0131n k\u00fcstahl\u0131\u011f\u0131 veya Lik??in umars\u0131zl\u0131\u011f\u0131?\u00a6 Hangisini se\u00e7erdiniz?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ge\u00e7en haftan\u0131n e\u011flenceli sanat olay\u0131 Peter Lik f\u0131rt\u0131nas\u0131yd\u0131. Peter Lik??i tesad\u00fcfen ge\u00e7en y\u0131l ke\u015ffetmi\u015ftim: \u00d6zetle kendisi Amerika??da onlarca galerisi (kendine ait galerileri) olan Avustralyal\u0131 bir manzara foto\u011fraf\u00e7\u0131s\u0131. \u00c7ekti\u011fi foto\u011fraflar geli\u015fmi\u015f stok foto\u011fraf d\u00fczeyinde: A\u015f\u0131r\u0131 derecede renkli bir tak\u0131m manzara foto\u011fraflar\u0131 bunlar. \u00c2\u00a0Lik \u00e7o\u011fu foto\u011fraf\u0131ndan 950 edisyon yap\u0131yor (evet 950!) ve bunlar\u0131 binlerce dolara sat\u0131yor. Dedi\u011fim &#8230; <a title=\"Lik Fenomeni\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/ilkercanikligil.me\/index.php\/2014\/12\/18\/lik-fenomeni\/\" aria-label=\"Read more about Lik Fenomeni\">Devam\u0131n\u0131 oku<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-2954","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ilkercanikligil.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2954","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ilkercanikligil.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ilkercanikligil.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ilkercanikligil.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ilkercanikligil.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2954"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/ilkercanikligil.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2954\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2958,"href":"https:\/\/ilkercanikligil.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2954\/revisions\/2958"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ilkercanikligil.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2954"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ilkercanikligil.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2954"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ilkercanikligil.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2954"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}