S\u0131k s\u0131k benden daha gen\u00e7 insanlar “Nas\u0131l reklam y\u00f6netmeni oluruz?” sorusuyla gelirler. Bu sorunun bende iki cevabi var. Birincisi k\u0131sa olan: “Bilmiyorum.”<\/p>\n
\u0130kincisi \u00e7ok daha uzun ve sonucunda arad\u0131\u011f\u0131n\u0131z cevabi tam olarak bulabilece\u011finiz de \u015f\u00fcpheli. Yine de bu yaz\u0131y\u0131 okuyacaksan\u0131z bu meseleyle ger\u00e7ekten ilgilisiniz demektir.<\/p>\n
Reklam y\u00f6netmeni olman\u0131n birinci \u015fart\u0131 bu t\u00fcr blog yaz\u0131lar\u0131 yazmamakt\u0131r. Bu hem \u015faka, hem de\u011fil zira reklam y\u00f6netmenli\u011fi d\u0131\u015far\u0131ya kapal\u0131 bir aland\u0131r ve bildi\u011fim kadar\u0131yla hi\u00e7 bir reklam y\u00f6netmeni bu konularda kimseye bir \u015fey s\u00f6ylemez (hele de b\u00f6yle kamuya a\u00e7\u0131k ortamlarda). Reklam y\u00f6netmenli\u011fine ba\u015flang\u0131\u00e7 da ayn\u0131 \u015fekilde bir muammad\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc bir reklam filmine y\u00f6netmen olarak se\u00e7ilebilmek i\u00e7in daha \u00f6nce reklam (lar) \u00e7ekmi\u015f olman\u0131z gerekir! Tabi buradaki sa\u00e7mal\u0131k gayet a\u00e7\u0131k. Durum sadece bu olsayd\u0131 etrafta hi\u00e7 reklam y\u00f6netmeni olmazd\u0131. Oysa bir s\u00fcr\u00fc insan reklam y\u00f6netmenli\u011fi yap\u0131yor. Bu insanlar analar\u0131n\u0131n karn\u0131ndan reklam filmi \u00e7ekerek do\u011fmad\u0131klar\u0131na g\u00f6re bu i\u015fte bir terslik olmal\u0131!<\/p>\n
Bu noktada bir ka\u00e7 de\u011fi\u015fik kariyer yolundan bahsedebiliriz.<\/p>\n
1 – Reklam filmi i\u00e7in y\u00f6netmen se\u00e7me konumunda olan birisi (buna da ayr\u0131ca de\u011finmek gerekecek) sizi \u00e7ok seviyordur. Bu sevgi ka\u015f\u0131n\u0131za g\u00f6z\u00fcn\u00fcze y\u00f6nelik de olabilir ama esasen sizin becerilerinize ve daha \u00f6nce yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z k\u0131sa filmlere y\u00f6nelik olmas\u0131 beklenebilir. Bu durumda bu ki\u015fi (veya kurum) size bir reklam filmi verir ve siz de reklam y\u00f6netmeni olursunuz. Bu en ideal ve konforlu yoldur.<\/p>\n
2 – Sizi \u00f6zellikle seven bir kurum veya ki\u015fi yoktur. Bu durumda i\u015fe alttan ba\u015flaman\u0131z gerekir. Reklam filmi y\u00f6netmeni olmak i\u00e7in \u00f6ncelikle bir reklam filmi yap\u0131l\u0131rken etrafta olman\u0131z mant\u0131kl\u0131 olacakt\u0131r. Bu ama\u00e7la genelde bir y\u00f6netmene asistan olarak ba\u015flars\u0131n\u0131z. E\u011fer o y\u00f6netmen size “el verirse” belli bir s\u00fcre sonunda (bu s\u00fcre 3 y\u0131l – 8 y\u0131l aras\u0131nda de\u011fi\u015febilir) kendi \u00e7ekmek istemedi\u011fi bir filmi size “belki” paslamaya \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131r. Tabi bu yol uzun, yorucu ve kesin sonu\u00e7 vermeyen bir yoldur. Y\u00f6netmen (veya yap\u0131mc\u0131) size bunu yapt\u0131rmak istese bile ba\u015far\u0131l\u0131 olamayabilir veya y\u00f6netmenin kendi h\u0131rslar\u0131 bitmedi\u011fi i\u00e7in sizin y\u00f6netmen olman\u0131z\u0131 istemeyebilir veya sizi asistan olarak o kadar sever ki y\u00f6netmen olman\u0131z yine i\u015fine gelmez : )<\/p>\n
3 – B\u00fcy\u00fck say\u0131labilecek bir yap\u0131m \u015firketine girersiniz. Senelerce orada debelenirsiniz sonunda e\u011fer size g\u00fcveniyorlarsa bir film almaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar.<\/p>\n
4 – Kendiniz yap\u0131m \u015firketi kurup reklam filmi almaya \u00e7al\u0131\u015fabilirsiniz. Son derece riskli ve zor bir yoldur. Evde kendi ba\u015f\u0131n\u0131za denemeyiniz!<\/p>\n
Tabi bunlar benim aklima gelenler. Belki bamba\u015fka yollar da vard\u0131r. Fakat zaten sorunlar burada da bitmez. Ilk reklam filminizi alm\u0131\u015f olman\u0131z ondan sonra da d\u00fczenli olarak reklam filmi alabilece\u011finiz anlam\u0131na gelmez. Reklam y\u00f6netmeni i\u00e7in her ay yeni bir macerad\u0131r (\u00f6zellikle de kariyerinin ba\u015f\u0131nda ve sonunda) Bir showreel olu\u015fturman\u0131z gerekir ve bu showreel ne kadar geli\u015firse geli\u015fsin asl\u0131nda hep eksik kalacakt\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc d\u00fcnyada tonla reklam y\u00f6netmeni var.<\/p>\n
Peki reklam y\u00f6netmenli\u011fi nas\u0131l bir \u015feydir? Nedir?<\/p>\n
\u00d6ncelikle bir yanl\u0131\u015f anlamay\u0131 d\u00fczeltmek gerek: Bir \u00e7ok insan bu i\u015fi basit zanneder (30 saniyelik bir filmi \u00e7ekmek ne kadar zor olabilir ki?)\u00c2\u00a0 Oysa reklam y\u00f6netmenli\u011fi zor de\u011fil “\u00e7ok zor” bir i\u015ftir. Uzaktan cool, basit ve e\u011flenceli g\u00f6r\u00fcnebilir fakat ger\u00e7ek tabi ki bu kadar de\u011fildir.<\/p>\n
Neden zordur? Bir \u00e7ok nedenle ama k\u0131saca \u00f6zetleyebilirim:<\/p>\n
* \u00d6zellikle kariyerinizin ba\u015f\u0131nda \u00e7ok \u015fansl\u0131 veya torpilli de\u011filseniz d\u00fc\u015f\u00fck b\u00fct\u00e7eli ve senaryo a\u00e7\u0131s\u0131ndan aya\u011f\u0131 pek yere basmayan i\u015fler al\u0131rs\u0131n\u0131z. Bu zor \u015fartlar alt\u0131nda sizden mucize yaratman\u0131z beklenir. Tabi mucize genelde ger\u00e7ekle\u015fmez (mucizelere inanmay\u0131n onlar Hollywood’da olur) ve bu konuda tek su\u00e7lu daima siz olursunuz.<\/p>\n
* Reklam filmleri konusunda trendler vard\u0131r ve bunlar s\u0131kl\u0131kla sert d\u00f6n\u00fc\u015fler yapar. Bir s\u00fcre i\u00e7in “harika y\u00f6netmen” olan biri birden bire “eskimi\u015f y\u00f6netmen” say\u0131l\u0131r.<\/p>\n
* Reklam y\u00f6netmeninin esas i\u015fi “bir mesaj\u0131 30 sn i\u00e7inde en a\u00e7\u0131k ve etkileyici \u015fekilde iletmektir” ve mesaj da \u00f6z\u00fcnde hep ayn\u0131d\u0131r: “Bizi se\u00e7in”. Bunu iyi yapmak ger\u00e7ekten iyi y\u00f6netmen olmay\u0131 ve sineman\u0131n b\u00fct\u00fcn ara\u00e7lar\u0131na hakim olmay\u0131 gerektirir fakat sadece iyi y\u00f6netmen olman\u0131z de yetmez asl\u0131nda \u00e7ok iyi bir ekibiniz olmas\u0131 daha \u00f6nemlidir. Ekip k\u00f6t\u00fcyse siz ne yaparsan\u0131z yap\u0131n film \u00e7ok iyi olmayacakt\u0131r.<\/p>\n
* Reklam y\u00f6netmeninin en \u00f6nemli g\u00f6revi ne yaz\u0131k ki filmi \u00e7ekmek de\u011fil sonu gelmeyen Pre PPM ve PPM toplant\u0131lar\u0131nda g\u00f6z doldurmakt\u0131r. \u00c7ok eskiden PPM’in olmad\u0131\u011f\u0131 mutlu bir d\u00fcnya vard\u0131. O d\u00fcnyada Ali Tara, Reha Erdem gibi y\u00f6netmenler sette ajans veya m\u00fc\u015fteri yokken film \u00e7ekebiliyorlard\u0131. Bug\u00fcn art\u0131k o d\u00fcnya yok ve sadece PPM de\u011fil Pre PPM ve hatta \u00d6n Pre PPM lere girmek zorunday\u0131z. Bu toplant\u0131larda filmin “her karesi” konu\u015fulur , tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r (bazen saatlerce)… Arkada hi\u00e7 bir zaman g\u00f6r\u00fcnmeyecek olan oyuncunun kost\u00fcm\u00fcne kadar m\u00fc\u015fteriye onaylat\u0131lan sonsuz detaydan sonra y\u00f6netmen art\u0131k filmi \u00e7ekebilecektir.<\/p>\n
Ne var ki sette de ajans ve m\u00fc\u015fteri yan\u0131n\u0131zdad\u0131r ve tabi ki her plan\u0131 \u00e7ektikten sonra “onay” alman\u0131z gerekir. \u00c7o\u011funlukla PPM’de filmi kare kare anlatm\u0131\u015f olman\u0131za ra\u011fmen asl\u0131nda kimse sizi tam olarak dinlemedi\u011fi ve herkes kendi kafas\u0131ndaki filmi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in sette b\u00fcy\u00fck krizler ya\u015fanabilir. “Biz bunu b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnmemi\u015ftik…” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda toplanabilecek bu krizler \u00e7e\u015fitli nedenlerle ortaya \u00e7\u0131kabilir: Bir y\u00f6netmen olarak riskler almak yeni \u015feyler denemek isteyebilirsiniz veya o an i\u00e7in k\u00f6t\u00fc g\u00f6r\u00fcnen bir \u015feyin asl\u0131nda \u00f6nemsiz oldu\u011funu \u00e7\u00fcnk\u00fc kurguda o k\u0131smin de\u011fil bir sonrakinin kullan\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 bilirsiniz ama bunlar\u0131 ajansa ve m\u00fc\u015fteriye anlatman\u0131z neredeyse imkans\u0131zd\u0131r.<\/p>\n
B\u00fct\u00fcn bu krizleri y\u00f6netmek filmi y\u00f6netmekten daha zordur ve asl\u0131nda i\u015finizin b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131 olu\u015fturur.<\/p>\n
\u0130sin k\u00f6t\u00fcs\u00fc Gordon Willis’in dedi\u011fi gibi asl\u0131nda ger\u00e7ekten iyi bir \u015fey yapmak i\u00e7in “hay\u0131r” demeniz gerekir. “Hay\u0131r \u0131\u015f\u0131k \u00f6yle olmamal\u0131, hay\u0131r kameray\u0131 oraya koymamal\u0131y\u0131z, hay\u0131r o oyuncu \u00f6yle oynamamal\u0131…”<\/p>\n
“Evet” deyip ajansa ve m\u00fc\u015fteriye ho\u015f g\u00f6r\u00fcnmek ak\u0131ll\u0131ca g\u00f6r\u00fcnebilir ama sonu\u00e7ta i\u015f k\u00f6t\u00fc oldu\u011funda kimse sizin g\u00f6n\u00fcls\u00fczce “evet” dedi\u011finizi (evet demeye mecbur edildi\u011finizi) hat\u0131rlamaz. Herkes “film k\u00f6t\u00fc” der ve film k\u00f6t\u00fcyse otomatik olarak siz de k\u00f6t\u00fcs\u00fcn\u00fczd\u00fcr. Oysa “hay\u0131r” diyebilirseniz ve film iyi olursa belki yine size te\u015fekk\u00fcr edilmeyecektir ama en az\u0131ndan k\u00f6t\u00fc olmazs\u0131n\u0131z. E\u011fer hem “hay\u0131r” deyip hem de k\u00f6t\u00fc yapt\u0131ysan\u0131z zaten yand\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131n resmidir : ) O ajans veya m\u00fc\u015fteriden bir daha asla i\u015f alamayaca\u011f\u0131n\u0131z kesin say\u0131l\u0131r.<\/p>\n
En do\u011frusu evet derken hay\u0131r demeyi ba\u015farmakt\u0131r ama tabi bu kolay de\u011fildir.<\/p>\n
Reklam y\u00f6netmenli\u011fi sanat\u00e7\u0131l\u0131k de\u011fildir. \u0130\u00e7inde sanattan izler ta\u015f\u0131sa da asl\u0131nda bir t\u00fcr m\u00fchendislik kafas\u0131 da gerektirir. Genelde senaryolar 30 sn i\u00e7inde anlat\u0131lmas\u0131 imkans\u0131z veya g\u00f6rsel olarak \u00e7ekicilikten \u00e7ok uzak veya sinema diline uygun olmayan \u015fekilde yaz\u0131l\u0131r. Bunlar\u0131 d\u00fczeltmeniz (yani as\u0131l i\u015finizi yapman\u0131z) gerekir. Ne yaz\u0131k ki buna \u00e7o\u011funlukla izin verilmez ve senaryoya sad\u0131k kalman\u0131z beklenir. Bazen \u00f6yle u\u00e7 durumlar olabilir ki sizin fimle ilgili fikriniz ajans veya m\u00fc\u015fterininkiyle taban tabana z\u0131t olabilir. Bu durumda genelde onlar\u0131n dedi\u011fi olacakt\u0131r ve i\u015fi ortas\u0131nda b\u0131rakan y\u00f6netmen pek yoktur. Bir \u015fekilde inanmasan\u0131z da filmi \u00e7ekmek zorunda kal\u0131rs\u0131n\u0131z (istemedi\u011finiz oyuncuyla, istemedi\u011finiz \u0131\u015f\u0131kta, be\u011fenmedi\u011finiz dekorda vs.) \u00dcstelik b\u00fct\u00fcn bu inan\u00e7s\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131za ra\u011fmen filmi iyi yapman\u0131z gerekir \u00e7\u00fcnk\u00fc yukar\u0131da da dedi\u011fim gibi reklam filmi sanat de\u011fildir ve temel amac\u0131 bir \u00fcr\u00fcn\u00fc veya hizmeti satmak olan fonksiyonel bir yap\u0131d\u0131r. Bu y\u00fczden de bazen sizce tamamen yanl\u0131\u015f, \u00e7irkin veya gereksiz olan bir \u015fey fonksiyonel olarak sonu\u00e7ta do\u011fru olabilir. Bu noktada egonuzu bir kenara b\u0131rak\u0131p i\u015finizi en iyi \u015fekilde yapman\u0131z gerekir ama bir \u00e7ok insan i\u00e7in bu zor ve yaralay\u0131c\u0131 olabilir.<\/p>\n
Buraya kadar okuduysan\u0131z ger\u00e7ekten reklam y\u00f6netmeni olmak istiyor olabilirsiniz. \u015eimdi b\u00fct\u00fcn dediklerimi unutup bu iste\u011finizi ger\u00e7ekle\u015ftirmenin bir yolunu bulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n ve bu yolu kimseye anlatmay\u0131n!<\/p>\n
(Devam Edecek)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
S\u0131k s\u0131k benden daha gen\u00e7 insanlar “Nas\u0131l reklam y\u00f6netmeni oluruz?” sorusuyla gelirler. Bu sorunun bende iki cevabi var. Birincisi k\u0131sa olan: “Bilmiyorum.” \u0130kincisi \u00e7ok daha uzun ve sonucunda arad\u0131\u011f\u0131n\u0131z cevabi tam olarak bulabilece\u011finiz de \u015f\u00fcpheli. Yine de bu yaz\u0131y\u0131 okuyacaksan\u0131z bu meseleyle ger\u00e7ekten ilgilisiniz demektir. Reklam y\u00f6netmeni olman\u0131n birinci \u015fart\u0131 bu t\u00fcr blog yaz\u0131lar\u0131 yazmamakt\u0131r. … Devam\u0131n\u0131 oku<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-2246","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ilkercanikligil.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2246","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ilkercanikligil.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ilkercanikligil.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ilkercanikligil.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ilkercanikligil.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2246"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/ilkercanikligil.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2246\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2255,"href":"https:\/\/ilkercanikligil.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2246\/revisions\/2255"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ilkercanikligil.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2246"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ilkercanikligil.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2246"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ilkercanikligil.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2246"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}